ΟΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΕΣ ΕΧΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΝΑ ΝΑΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΝ ΤΟ ΡΑΤΣΙΣΜΟ

viral3

Η μόνη πραγματική μας εθνικότητα είναι η ανθρωπότητα, έλεγε ο Όρσον Ουέλς, σφοδρός επικριτής του ρατσισμού, απαντώντας στους αρνητές των πολιτικών ελευθεριών των Aφροαμερικανών. Πέρασαν σχεδόν 60 χρόνια από τότε, αλλά οι διακρίσεις και ο ρατσισμός παραμένουν φαινόμενα  ιστορικά ριζωμένα και κοινωνικά εμπεδωμένα στο οικουμενικό χωριό του πλανήτη  μας. Κι όσο κι αν οι αιτίες και οι μορφές του ρατσισμού διαφέρουν δια μέσου της ιστορίας και της γεωγραφίας, ο ίδιος είναι ανησυχητικά παρών και εξακολουθεί να εκπροσωπεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις των σύγχρονων κοινωνιών.

Ο ρατσισμός διχάζει, εμποδίζει την ανάπτυξη ατόμων και ομάδων, απειλεί την ειρηνική συνύπαρξη, οξύνει τις ανισότητες και στις πιο ακραίες του εκφράσεις, όπως αυτές που ζούμε σήμερα στην Ελλάδα, απειλεί ανθρώπινες ζωές και τους ίδιους τους δημοκρατικούς θεσμούς. Πλάι, ωστόσο, στις πλέον επιθετικές του εκφράσεις, υπάρχουν και οι «μη προφανείς» μορφές ρατσισμού -αυτές οι εκλεπτυσμένες πρακτικές που κρύβουν προκαταλήψεις και αρνητικά στερεότυπα, τα οποία αναπαράγονται μέσω του λόγου, των συμπεριφορών, των συνηθειών, έτσι που συχνά δεν αντιλαμβανόμαστε απόλυτα πώς λειτουργεί και πώς εκδηλώνεται στην καθημερινότητά μας. Είναι ενδεικτικά από αυτή την άποψη τα συμπεράσματα έρευνας της Παγκόσμιας Οργάνωσης Εργασίας, η οποία τονίζει ότι «δίχως εμπεριστατωμένη έρευνα και καταγραφή, οι ρατσιστικές πρακτικές παραμένουν τόσο αόρατες ώστε συχνά τα ίδια τα θύματά τους δεν τις συνειδητοποιούν».

Η διεθνής κοινότητα έχει κινητοποιηθεί εδώ και δεκαετίες διαμορφώνοντας δεσμευτικά πλαίσια αντιμετώπισης του φαινομένου, από τις πρώτες διασκέψεις της UNESCO το 1978 έως την ιστορική Προκήρυξη και Σχέδιο Δράσης της Παγκόσμιας Διάσκεψης στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής το 2001. Αλλά η ζωή αποδεικνύει ότι οι διακηρύξεις δεν αρκούν και ότι ο ρατσισμός δεν αντιμετωπίζεται μόνο με νόμους, οδηγίες και συστάσεις, όσο απαραίτητα κι αν είναι όλα αυτά τα μέτρα. Είναι ενδεικτικό, όπως παρατηρεί το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για τον Ρατσισμό και την Ξενοφοβία, ότι ένα μόλις χρόνο μετά την υιοθέτηση της Οδηγίας 2000/43/CE για τη Φυλετική Ισότητα, τέσσερις χώρες παραπέμφθηκαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για παραβίασή της.

Τι μπορούμε να κάνουμε; Πρόληψη και θετική δράση, καμπάνιες ενημέρωσης και αφύπνισης, παιδεία για αμοιβαία ανοχή και σεβασμό της πολιτιστικής διαφορετικότητας. Παρακολούθηση και επαγρύπνηση με τη συλλογή δεδομένων και ανάπτυξη δεικτών για την καταγραφή διακρίσεων. Ενδυνάμωση με την στήριξη των θυμάτων στις προσπάθειές τους να οργανωθούν και να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους. Και τιμωρία, με την ενίσχυση των διοικητικών δομών και μηχανισμών για αποφασιστική δίωξη των ρατσιστικών πράξεων. Αυτές είναι μερικές από τις προτάσεις που διατυπώνονται από το Σχέδιο Δράσης 10 σημείων της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Πόλεων κατά του Ρατσισμού (ICCAR), που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία τηςUNESCO.

Στις πόλεις μας παντρεύονται διαφορετικοί πολιτισμοί και φυλές, αναπτύσσονται ανταγωνισμοί, συγκρούονται συμφέροντα και διαμορφώνονται φόβοι που τροφοδοτούν  ιδεολογίες και πρακτικές διακρίσεων και ρατσισμού. Γι’ αυτό κι όταν κανείς μιλά για καλές πρακτικές κατά του ρατσισμού εννοεί προσεγγίσεις καινοτόμες, που έχουν απτό αντίκτυπο στη ζωή των ανθρώπων και των κοινοτήτων, συμβάλλοντας στην αλλαγή στάσεων, αντιλήψεων, πεποιθήσεων και πρακτικών. Αυτές που δεν καταπολεμούν μόνο τους θεσμικούς περιορισμούς που υψώνονται απέναντι στον  «άλλο» αλλά και αποδομούν σταδιακά τους αόρατους μηχανισμούς διακρίσεων.  Αυτές που κάνουν τη διαφορά, μεταμορφώνοντας τις κοινωνίες μας σε ένα εργαστήρι ενός νέου τρόπου συνύπαρξης, ισότιμου και συμμετοχικού, χωρίς ιδεοληψίες, αποκλεισμούς, υποτιμητικά στερεότυπα για τον «άλλο». Είναι πρακτικές σαν κι αυτές που σταχυολογήσαμε ενδεικτικά και ανοίγουν το δρόμο για να γίνει πραγματικότητα ο στίχος του Ρεμπώ: «Εγώ είναι ο άλλος».

Kαλές πρακτικές: βούληση, έμπνευση, σχεδιασμός, συστράτευση, αλληλεγγύη

Πηγή: ιστοσελίδα 1againstracism.gr

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s